20/4 Innovatieonderzoek Utracks4you

Kijk op beroepsonderwijs gaat onderzoek uitvoeren in het kader van het 'Utracks4you'. Utracks4you is een innovatieproject van de Willibrord stichting (vmbo) en roc ASA (mbo), die - gezamelijk met het bedrijfsleven - de verantwoordelijkheid nemen voor het opleiden van jongeren tot burger en vakman/-vrouw.  Centraal in het project Utracks4you staat de ontwikkeling van een nieuw leerprogramma voor binnen- en buitenschools leren waarbij activerend, motiverend en verbindend leren centraal staat voor jongeren, school én bedrijven. Dit wordt gerealiseerd via samenwerking tussen vmbo en mbo (onder andere door middel van gecombineerde docententeams vmbo en mbo), samenwerking tussen school en bedrijfsleven en het optimaliseren/professionaliseren van het pedagogisch didactisch klimaat en loopbaanbegeleiding. De samenwerkingsparetners van Utracks4you financieren het project en daarnaast is voor de uitvoering een subsidie ontvangen van het Platform BeroepsOnderwijs (HPBO).

Het onderzoek heeft een ondersteunende functie voor het project Utracks4you. Het onderzoek bestaat uit twee kernonderdelen: (1) ontwerpgericht onderzoek van/voor/door docenten en (2) effectonderzoek.

Ontwerpgericht onderzoek

De ervaringen bij soortgelijke (HPBO)projecten leert dat het door docenten zelf onderzoeken van de eigen innovatiepraktijk de beste resultaten oplevert, beter beklijft én bovendien de meeste voldoening geeft. Veel docenten zullen van nature niet zo snel geneigd zijn systematisch te reflecteren op hun eigen praktijk. Begrijpelijk ook, want als docent komen veel ontwikkelingen op je af: invoering CGO, toenemende zorgvraag, andere competenties die van je worden verwacht. En je moet als docent ook gewoon de lessen voorbereiden en uitvoeren. Ondanks deze druk is het toch (beter gezegd: juist) goed om af en toe afstand te nemen van de waan van de dag, te reflecteren op wat er goed gaat en wat nog beter zou kunnen, doelen te stellen en expliciteren en ervaringen met collega’s (en derden) uit te wisselen. Kortom een onderzoekende houding ontwikkelen. Zo'n houding is nodig om voortdurend te leren, zodoende het onderwijs te kunnen verbeteren en feitelijk ook een onderdeel van de professionalisering van docenten.  Kernvraag aan de docententeams is op welke manier ze een bijdrage gaan leveren aan de doelstelling van Utracks4you. De onderzoeksvragen voor docententeams luiden dan: welke aspecten van het onderwijs willen we verbeteren?; op welke manier moeten we het onderwijs verbeteren/innoveren (en welke stappen zijn te onderscheiden)?; welke problemen worden op deze manier opgelost?; welke informatie/kennis verzamelen we (voor en tijdens de innovatie); hoe wisselen we ervaringen uit?  

Effectonderzoek

Om effecten van de innovatie te kunnen vaststellen is effectonderzoek nodig. Het uit te voeren onderzoek bestaat uit een kwantitatief en kwalitatief deel. Om effecten te kunnen vaststellen wordt een nulmeting en een vervolgmeting gehouden onder betrokken stakeholders (projectleiding, leerlingen/deelnemers, docenten en bedrijven). De metingen bestaan uit vragenlijsten (zo veel mogelijk gestandaardiseerd) per doelgroep. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van reeds beschikbare gegevens zoals de deelnemerstevredenheid onderzoeken van JOB/LAKS en de kwaliteitskaarten van de inspectie. De eerste meting dient als nulmeting, de (eerste) vervolgmeting is een jaar later.Ter verdieping op de kwantitatieve effectmetingen wordt kwalitatief onderzoek uitgevoerd onder de relevante stakeholders. Dit onderzoek zal het karakter hebben van (groeps)interviews. Daarnaast is in de vraagstelling specifiek aandacht gevraagd voor de wensen van bedrijven en mogelijkheden tot samenwerking tussen school en bedrijven. Deze samenwerking is immers een kritische succesfactor voor het slagen van Utracks4you. Aan het onderzoek nemen bedrijven, maar ook docenten en leerlingen/deelnemers deel.