3/9 Docenten onderzoeken eigen praktijk

Meten is weten! Docenten van de Willibrord stichting en roc ASA die deelnemen aan het innovatieproject 'Utracks4you' onderzoeken hun eigen onderwijspraktijk. Kijk op beroepsonderwijs heeft een grootschalig onderzoek uitgevoerd onder bijna 300 mbo'ers en leerlingen van het vmbo, 40 mbo- en vmbodocenten, managers en contactpersonen uit het bedrijfsleven. Het onderzoek geeft een rijk beeld aan opvattingen over het onderwijs van alle betrokkenen. Zo blijkt uit het onderzoek bijvoorbeeld wat leerlingen vinden van de begeleiding, wie invloed heeft op de schoolkeuze van jongeren, hoe de sociale veiligheid wordt ervaren, maar ook hoe docenten het schoolgebouw en de  omgeving ervaren, welke verschillen er zijn tussen de leefwereld van docenten en leerlingen en welk oordeel bedrijven hebben over de stagiairs en hoe ze denken over de samenwerking tussen onderwijs en hun bedrijf. Om nog meer kleur en nuancering aan het onderzoek te kunnen geven worden binnenkort interviews gehouden met de verschillende doelgroepen. Het onderzoek is maar één van de instrumenten die wordt ingezet bij de professionalisering van de betrokken docententeams. Docenten reflecteren met elkaar, mede op basis van de uitkomsten van het onderzoek, over de vraag op welke wijze het onderwijs verbeterd kan worden.

Een grote groep leerlingen, docenten, teamleiders en contactpersonen van bedrijven hebben meegewerkt met een tevredenheidsonderzoek in het kader van het innovatieproject Utracks4you. Onlangs zijn de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd aan het management van de scholengemeenschap. Deze groep was zeer enthousiast over de bevindingen. Een teamlid zei: "we hadden wel enige notie van goede en zwakke punten van het onderwijs, maar dit onderzoek geeft het heel precies weer en biedt een goed handvat om bij te sturen". Dit leereffect is dan ook de belangrijkste doelstelling van het onderzoek. Inzicht krijgen in hoe betrokkenen en afnemers (en dan met name de leerlingen en deelnemers!) het onderwijs ervaren. Het onderzoek is niet bedoeld om wie dan ook af te rekenen, maar biedt de mogelijkheid om van elkaar te leren. Het onderzoek bestond uit vier enquetes met vragen naar tevredenheid (5 puntsschaal), stellingen (5 puntsschaal), ja/nee vragen, vragen met een cijferwaardering en een beperkt aantal open vragen. 

1. Aan leerlingen van het vmbo en mbo-deelnemers werden vragen gesteld over het zelfbeeld (bijvoorbeeld: 'weet je waar je goed in bent en vind je dat docenten goed weten waar je goed in bent?'), de begeleiding (bijv: 'krijg je hulp als je persoonlijke problemen hebt' of 'wordt je goed geholpen bij de keuze voor een beroep?'), stage (bijv. 'vind je dat je goed wordt begeleid vanuit school cq het bedrijf waar je stage loopt?'), de invloed op de schoolkeuze (de rol van ouders, vrienden, docenten en mentoren), tevredenheid over de aansluiting tussen vmbo en mbo, het onderwijs (bijv. 'vind je het onderwijs spannend?' 'sluit het aan bij je leefwereld?'), competenties, sociale veiligheid (bijv. 'is de sfeer in de klas goed?', 'heb je goed contact met de docenten?') en tot slot werd naar een algemeen oordeel gevraagd (rapportcijfer en vraag of ze de school opnieuw zouden kiezen).

2. Docenten kregen vragen voorgelegd over de communicatie met leerlingen, de inhoud van het onderwijs (feitelijk en wenselijk), het integreren van de beroepspraktijk binnen het onderwijs (docentstages, gastlessen, ontwikkelen van les- en toetsmateriaal samen met bedrijven), de aansluiting tussen vmbo en mbo, de invloed van het gebouw en de omgeving en vragen over het innovatieproject Utracks4you (welk effect verwacht je, hoe is je betrokkenheid bij het project en wat vind je van de uitvoering van het project).

3. De teamleiders van de betrokken docententeams, de begeleiders van het project Utracks4you en de bestuurders kregen een twintigtal stellingen voorgelegd over het innovatieproject.

4. Contactpersonen van bedrijven konden hun mening geven over de tevredenheid over staigiairs (op de aspecten inzet, verantwoordelijkheidsgevoel, initiatief, orde, houding, planning en organisatie en kwaliteit van het werk. Tevens kwam de samenwerking met de begeleiders vanuit de school aan de orde en konden bedrijven verbeterpunten beschrijven.

Voor meer informatie over het onderzoek en de functie van onderzoek binnen het (HPBO) innovatieproject Utracks4you, kunt u contact  opnemen met Mark Hesseling (zie contactgegevens op deze website).